23.04.2014 20:30

Undarlegt tvíeyki


926. Ég rakst á þess mynd í dag og það er hreint ekki ofsagt að við það hafi ég hrukkað ennið í það minnsta lítillega. Fyrst kom auðvitað hið ágæta forrit "Photoshop" upp í hugann, en ég dró þó heldur í land þegar ég komst að því að myndin mun hafa birst í því ágæta tímariti "Lifandi vísindi" sem gerir hana að mínu mati mun trúverðugari en ella.

Spurning dagsins er því; er þetta virkilega alvöru.?

20.04.2014 02:38

Margrét SI 4 og fyllerí aldarinnar sem leið


(Endurunnin ljósmynd úr Morgunblaðinu).


925. Miðvikudagurinn 18. febrúar 1959 er einn af stóru dögunum í útvegssögu Siglufjarðar, því þá sigldi splunkunýtt og stórglæsilegt fley inn fjörðinn og lagðist að Öldubrjótnum. Þó að tilkoma hins nýja skips væri tæpast til þess fallin að auka á fjölbreytileikann í atvinnumálunum í bænum, var hvert starf sem bættist við vel þegið. Næstum því tveir áratugir voru liðnir frá því að íbúatala Siglufjarðar hafði náð sínum hæstu hæðum og allra síðustu árin var ekki laust við að Klondike norðursins hefði sett nokkuð niður í þeim efnum. Atvinnuleysi yfir vetrartímann hafði að vísu alltaf verið vandamál og það varð varla leyst nema með nokkuð breyttum atvinnuháttum. Menn höfðu að vísu alltaf vitað að það voru fleiri fiskar í sjónum en síldin, en vonin um mikinn gróða á stuttum tíma hafði löngum dregið margan mætan spekúlantinn á síldartálarnar og það má með nokkrum rétti segja að bolfiskveiðar hafi því lengst af ekki haft það vægi í atvinnusögu staðarins sem skynsamlegt hefði verið.

 


 

Greinastúfurinn hér að ofan birtist í Alþýðublaðinu fimmtudaginn 19. febrúar 1959 og þar sagði frá komu skipsins á mjög svo hefðbundinn hátt. Ekki var minnst einu einasta orði á veisluna miklu sem í hugum þeirra sem upplifðu hana, var órjúfanlegur hluti af sögu og tilkomu Margrétar SI-4.

 

MJÖLNIR birtir föstudaginn 20. febrúar 1959 frétt af komu skipsins þar sem aðeins er ymprað á því að einhverjar veitingar hafi verið í boði við komu þess fyrir gesti og gangandi. Því miður er enginn skráður fyrir henni, en hér að neðan fer frásögn MJÖLNIS.

 

"Nýtt skip komið til Siglufjarðar Margrét, SI 4, kom hingað á miðvikudaginn.

Skipið fer á togveiðar eftir nokkra daga.

Á miðvikudaginn kom hingað til Siglufjarðar eitt hinna austur-þýzku togskipa, sem byggð voru fyrir atbeina fyrrverandi ríkisstjórnar. Skipið heitir Margrét og einkennisstafir þess eru S.I. 4. Eigandi skipsins er Útver h/f, framkvæmdastjóri þess er Árni Friðjónsson, en formaður félagsstjórnarinnar er Vigfús Friðjónsson. Stærð skipsins og vélaútbúnaður er að engu frábrugðinn frá hinum austur-þýzku skipunum sem áður voru komin, nema Margrét er útbúin með sjálfstýringu. Var sá útbúnaður settur í skipið í Kaupmannahöfn. Vélin er 800 ha. Mannheim dieselvél. Radar er ekki kominn í skipið, en von er á Decea-radar af nýrri gerð, sem settur verður í það strax þegar hann kemur. Skipið fór frá Stralsund 21. janúar til Kaupmannahafnar, en þar var sett i það sjálfstýringin, miðunarstöð og talstöðvar, en þær eru þrjár. Þá kom í ljós leki með stefnisröri, og var þá farið aftur til Stralsund og gert þar við lekann. Þaðan var lagt var stað heim 12. febrúar. Skipstjóri á Margréti er Helgi Jakobsson og sigldi hann skipinu hingað frá Þýzkalandi. Þegar á fyrsta degi eftir brottförina frá Stralsund hreppti skipið slæmt veður sem hélzt alla leiðina. Gizkaði skipstjórinn á að þegar það var verst, hafi vindhraðinn náð 12 -13 vindstigum. Reyndist skipið í alla staði hið bezta sjóskip, og mun meðal ganghraði þess hafa verið um 11 mílur. Norður af Shetlandseyjum heyrðu skipverjar á Margréti hjálparbeiðni frá vélbátnum Gullver NS 12. Er það nýr 70 lesta bátur, sem var á leið til Seyðisfjarðar frá Danmörku. Hafði brotnað tannhjól í kælivatnsdælu vélarinnar og rak bátinn fyrir sjó og vindi. Flutningaskipið Jökulfell var á sömu slóðum, en tókst ekki þrátt. fyrir nákvæma staðarákvörðun Gullvers að finna hann. Brá Margrét þá við til aðstoðar bátnun, en hún er búin mjög fullkomnum miðunartækjum, enda fann hún bátinn innan skamms. Setti hún vír yfir í Gullver og hugðist reyna að draga hann til hafnar í Færeyjum, en báturinn slitnaði fljótlega aftan úr, enda ekki nægilega sterk dráttartaug til um borð í Margréti. Varð það þá úr, að Margrét aðstoðaði Jökulfell við að finna bátinn, og síðan dró Fellið hann til hafnar í Klakksvík í Færeyjum. Gerðist ekki fleira sögulegt á leiðinni. Stýrimaður á Margréti er Halldór Hallgrímsson, en 1. vélstjóri er Björn Jónsson. Gert er ráð fyrir að skipið fari á veiðar eftir nokkra daga. Mun það leggja upp afla sinn hjá hraðfrystihúsi S.R. hér í Siglufirði. Áhöfn skipsins á veiðum verður 14 manns.

 

Bæjarbúum var boðið að koma um borð og skoða skipið kl. 2 í gær. Notfærðu margir sér það boð og þáðu veitingar. Íúðir skipverja, sem eru fyrir 21 mann, eru hinar glæsilegustu, og virðist aðbúnaður skipverja vera mjög góður. Menn vænta þess, að koma þessa skips verði til þess að gera atvinnulífið hér mun traustara en það hefur verið undanfarin ár, einkum þó til að bæta úr atvinnuleysinu sem hér hefur oft verið tilfinnanlegt yfir vetrarmánuðina. Tilvera Siglufjarðar byggist einvörðungu á útgerð og vinnslu sjávarafla, og því fleiri skip, sem héðan eru gerð út og leggja upp afla hér, því meiri horfur eru á, að hér verði vaxandi bær með blómlegt athafna og menningarlíf. Mjölnir óskar eigendum og áhöfn skipsins til hamingju í tilefni af komu þess hingað, og góðs farnaðar í framtíðinni".

 

Og árin liðu, Austur-Þýska skipið reyndist vel þrátt fyrir aðfinnslur og neikvætt umtal nokkurra sjálfskipaðra sérfræðinga, en aðrir sökuðu þá á móti um að hafa horn í síðu þess upprunans vegna, eða með öðrum orðum að halda því fram að það væri tæpast nægilega gott af pólitískum ástæðum. Það var ekki fyrr en 12. júlí 1963 sem ég rakst fyrst á umfjöllum í Morgunblaðinu þar sem Margrétar SI-4 er að einhverju leyti getið, en reyndar var fréttin ekki í neinum aðalatriðum um skipið þó það kæmi talsvert við sögu. Það mátti, en þó með "mjög góðum vilja" ætla að því væri eins og lætt inn í greinina þó að þannig hafi það eflaust ekki verið svona í alvörunni, en skrifin voru á jákvæðum og skemmtilegum yfirlitsnótum um atvinnuhætti og mannlíf í síldarbænum undir yfirskriftinni "Skyndimyndir frá Siglufirði". Það verður að telja líklegast að "Stefán" sá sem er skrifaður fyrir greininni, sé okkar ágæti Stefán Friðbjarnarson fyrrverandi bæjarstjóri, en hann mun hafa verið Mogganum mjög svo innan handar við fréttaöflun á Siglufirði um árabil.



(Hluti af grein Stefáns í Mogganum árið 1963).


                               

                                   (Frk. Gígja Sveinsdóttir síldarmatskona).



(Saltað úr Margréti).



(Á Pólstjörnuplaninu)

 

En í bók sinni "Svipmyndir úr síldarbæ" segir Örlygur Kristfinnsson frá komu Margrétar á afar skemmtilegan hátt.

"Margrét SI-4 lagðist að Öldubrjótnum í febrúar 1959 fánum prýdd stafna á milli, og þá var haldin ein herlegasta veisla sem sögur fara af á Siglufirði.

Boð voru látin út ganga um að allir bæjarbúar væru velkomnir um borð til að skoða hið nýsmíðaða og glæsilega stálfley austan úr hinum sósíalíska heimi, - og þiggja veitingar. Fréttin um þetta veglega boð barst um bæinn eins og eldur um sinu.

Vigfús Friðjónsson, þessi rausnalegi maður og höfðingi, eins og einn skipverja Magrétar orðaði það, stóð fyrir veislunni en var ekki kominn til landsins svo það kom í hlut Árna bróður hans að taka á móti öllum gestunum og veita ósleitilega.

Vigfús hafði keypt vel til veislunnar, 300 flöskur af kornbrennivíni, tuttugu kassa af bjór og hundruð flaskna af þýzku kampavíni. Það eðalvín var í trékössum og hafði verið geymt í beitustíu frammi í stafni skipsins.

Vigfús gerði grein fyrir vínfarminum og fékk samþykki Ingólfs Kristjánssonar yfiortollara að veiganna mætti neyta um borð. Mikill fjöldi manna kom á skipsfjöl þennan dag og var öllum veitt eins og hver vildi. Stanslaus straumur allan tímann, ekki færri en þúsund var sagt, og fóru þeir síðustu frá borði þegar langt var liðið á næsta dag.

Allt veisluvínið kláraðist og varð af slíkt heljarinnar fyllerí  að telja má það eitt hið mesta í sögu Siglufjarðar. Um þetta var mikið talað í bænum og lengi í minnum haft.

Sagt er að einhver mektarmanna bæjarins hafi verið borinn í land. Ónefndur bóndi úr Fljótum hafi verið með aukaflöskur inn á sér sem hann fyllti til að drekka síðar. Og þegar hafði runnið af mönnum og samviskubitið komið í gleðinnar stað, hafi stúkustarfið hjá Jóhanni Þorvalds tekið verulegan fjörkipp - um sinn".

 

Og þegar sá sem þetta ritar var að vinna í frystihúsi S.R. við Vetrarbrautina á unglingsárum sínum, voru karlarnir þar endrum og sinnum að minnast á þessa ótrúlegu og einstæðu uppákomu á kaffistofunni, og það þrátt fyrir að áttundi áratugur síðustu aldar væri þá senn hálfnaður.

16.04.2014 05:05

Blá hús

924. Einhvern tíma hefði sá maður verið álitinn í það minnsta pínulítið undarlegur sem hefði látið sér til hugar koma að mála húsið sitt blátt. Og þá meina ég ALVEG BLÁTT.

En í dag upplifum við mjög svo breytta tíma frá þeim árum þar sem fordómar gagnvart m.a. mikilli litagleði utan dyra eru á hröðu undanhaldi. Ég man vel að fyrir næstum því hálfri öld var hús á Dalvík málað fjólublátt, og þrátt fyrir að það stæði ekki við neina af helstu umferðargötum bæjarins, lögðu margir hverjir sem áttu leið um það ágæta sveitarfélag lykkju á leið sína til að berja þetta furðuverk augum. Einhverjum árum síðar var svo hús við Hlíðarveg heima á Sigló einnig málað fjólublátt, en þá var litafrelsisslökunarferlið gagnvart ytra byrði fasteigna að einhverju leyti hafið og það vakti ekki eins mikla athygli og hið Dalvíska, en samt nokkra.

Akkúrat þetta kom allt í einu upp í hugann þegar ég var á rúntinum á heimaslóð einn góðviðrisdag á síðasta ári og hér er afraksturinn.

Eru bláu húsin kannski fleiri? - Allar ábendingar vel þegnar...









13.04.2014 01:23

Ævintýramaðurinn Per Martin Steen

Per Martin Steen fyrir framan Hannes Boy. Kroppuð og stílfærð mynd af siglo.is (birt án leyfis).

 

923. Nýlega birtist frétt á siglo.is þar sem sagði frá hinum ævintýrgjarna Norðmanni Per Martin Steen og ferðum hans hérlendis.

( http://www.siglo.is/is/frettir/getAllItems/1/aevintyramadurinn-per-martin-steen-a-ferd-um-hid-ovaenta ) Þegar ég las greinina og sá myndina sem henni fylgdi, kviknaði snarlega á minnisperunni og ég minntist þess að við áttum saman svolítið spjall hér syðra fyrir fáeinum dögum.

Ég var að aka leið 28 á strætó eins og svo oft og var rétt ófarinn úr Mjóddinni þegar skeggjað andlit Norðmannsins birtist í gættinni, hann kynnti sig og bætti síðan við "ég spila á gítar".

"Og ég spila á hljómborð" svaraði ég af bragði.

Hann hló við og spurði hvort hann mætti koma með án þess að vera með strætómiða. Ég varð svolítið kjaftstopp við spurninguna því öll fyrirgreiðsla af því taginu er auðvitað alveg bönnuð, en það var eitthvað sem sagði mér að ef einhver ætti að fá slíka sérmeðferð, þá væri það maður eins og hann Per.

Til allrar hamingju leystist málið nánast af sjálfu sér því nærstaddur farþegi sem hafði fylgst með innkomuni og sennilega orðið fyrir svipuðum áhrifum og ég fór ofan í vasa sinn og fiskaði þaðan upp alveg heilan helling af klinki, skellti því í baukinn og sagði; "þetta er akkúrat" um leið og hann deplaði augunum ótt og títt. Ég horfði á hrúguna á botninum og sá að þarna var a.m.k. einn hundraðkall en kannski fleiri, fimmtíukall og vænn slatti af krónum, fimmköllum og tíköllum. Og þar sem klinkið var þegar komið ofan í strætóbaukinn var ég var ekki í neinni aðstöðu til að fara út í frekari skoðun á málinu, enda áhuginn takmarkaður. Ég sagði því bara ókey nokkuð ákveðið og bauð Norsaranum að ganga til bíls á einhverri skandínavískri mállýsku sem ég hannaði og spann upp úr mér þarna á staðnum. En hann skildi mig greinilega, kom inn og við tókum spjall saman. Hann sagði mér frá veru sinni og ævintýrum sínum hérlendis. Hann hefði aðeins átt fyrir (með hjálp góðra manna og kvenna) miða með Norrænu frá Færeyjum, en þar hefði hann verið svo lánsamur að kynnast tónlistardrottningu þarlendra lítillega henni Eivøru Pálsdóttir.

Nú var kominn tími til að leggja af stað og okkar maður fann sér sæti framarlega í vagninum og virti fyrir sér umhverfið upp eftir Breiðholtsbrautinni, um Hvörf, Þing og Kóra og að Hörðuvallaskóla þar sem ég stoppaði til að tímajafna. Þá stóð hann upp og við héldum áfram spjallinu. Hann hafði spilað á pöbb í miðbæ Reykjavíkur kvöldið áður og fengið fínan kvölverð fyrir framtakið. Þar hefði hangið gítar uppi á vegg sem hann hafði getað notast við eftir svolitla vinnu við stillingar og fíniseringu. Vertinn hafði að vísu haldið því fram að hann væri bara flottur uppi á vegg en varla til neins brúks á palli, en þetta hefði nú allt saman sloppið alveg þokkalega fyrir horn. Hann hefði síðan bankað upp á hjá þeim á lögreglustöðinni á Hverfisgötu og fengið þar hina þægilegustu gistingu. Þegar talið barst að Hverfissteininum brosti hann út í bæði og sagði að svona nokkuð væri nú ekki hægt að gera í Noregi, en þeir sem réðu þarna húsum væru miklir höfðingjar heim að sækja.

Aftur ók ég af stað og okkar maður settist og horfði út um gluggann á það sem fyrir augu bar. Fleiri Kórar, síðan komu Salir, Lindir og Smárar. Við Smáratorg var ég aftur um það bil að lenda aðeins á undan áætlun og staldraði því við stutta stund.

Aftur kom Per fram í til mín og nú vildi hann segja mér frá reynslu sinni af Íslandi og íslendingum, hafði um það mörg orð hvað hann hefði alls staðar mætt mikilli gestrisni og hvað honum fyndist landið að öllu leyti hreint ótrúlega heillandi. Það var líklega þá sem hann spurði hvert við værum annars að fara. Ég sagði honum að endastöðin væri Hamraborg, en sá staður væri eiginlega gamli miðbærinn í Kópavogi sem væri bær sem lægi þétt upp að Reykjavík en þó alls ekki hluti af henni. Og ég lagði mikla áherslu á þetta "ALLS EKKI". Hann spurði hvort þar væri ekki einhver pöbb sem hann gæti boðið fram þjónustu sína fyrir mat og/eða gistingu. Ég sagði honum af Catalinu, en bætti því við að mín reynsla af viðskiptum við eigendur staðarins væri með þeim hætti að líklega væri skynsamlegra að fara aftur niður í "city center of Reykjavik" og freista gæfunnar á þeim slóðum. Síðan ókum við af stað frá Smáratorgi.

Síðasti hluti samtals okkar fór svo fram í Hamraborginni. Hann hafði ákveðið að fara að mínum ráðum og reyna að koma sér niður í miðbæ Reykjavíkur. Ég lét hann fá skiptimiða og útskýrði hvernig hann virkaði, benti honum á að best væri að taka vagn númer EITT sem væri merktur "HLEMMUR". Hann spurði þá hvort ég væri á Facebook, en þar sem ég hef ekki ennþá meldað mig þar inn, hripaði hann niður póstfangið sitt á útrunnin skiptimiða og rétti mér um leið og hann þakkaði mikið fyrir sig og flýtti sér í næsta vagn. Út um gluggann sá ég hvar hann fór inni í vagn númer EITT, en bara vitlausu megin. Sá var að koma úr Reykjavík og því á leið til Hafnarfjarðar. Hann veifaði mér glaður í bragði út um gluggann og ég veifaði á móti, en samt kannski ekki alveg jafn glaðlega.

En hvað sosum um það, maðurinn var jú að leita uppi ævintýrin þar sem þau gætu hugsanlega gerst og leynst hverju sinni - eða þannig.

Kannsi biðu þau hans óþreyjufull í Hafnarfirði akkúrat þetta kvöldið.


P.S. Prófiði svo að gúggla "Per Martin Steen" og sjáiði bara hvað þið finnið.! 

08.04.2014 05:12

Nákvæm tímasetning


922. Ég veitti þessum ostapakka athygli í búðarhillu á síðasta ári og l´+et mér í fyrstu fátt um finnast þar til ég sá að á honum var ekki bara dagsetning, heldur líka tímasetningin. Það fannst mér með slíkum ólíkindum að ég tók mynd af honum en gleymdi síðan málinu fljótlega. En núna upp á síðkastið þegar umræðan um hve ótrúlega miklu er hent af mat sums staðar heiminum meðan aðrir svelta hefur góðu heilli verið talsverð, rifjaðist upp myndin af ostinum. Þegar ég rakst svo á hana í einni myndamöppunni nýverið, dró ég hana fram á desktoppinn og hér er hún sem sagt komin.

Best fyrir 30.08.13. - Ok. Það er ekkert nýtt fyrir neinum hér um slóðir, en bíðum nú við, auk þess klukkan 10.31.!

Kannski hefur þetta alltaf verið svona en ég bara ekki tekið eftir því.

Þetta er auðvitað til mikilla hægðarauka fyrir heittrúaða á slíkar leiðbeiningar, þ.e. allt nákvæmis og akkúratfólkið sem fer í einu og öllu eftir slíkum dagsetningum.

Það þýðir væntanlega samkvæmt þeirra skilningi á áreiðanleika slíkra merkinga að ef þú gleypir ostinn í þig í síðasta lagi þ. 30.08.13 kl. 10.30 ættir þú að sleppa, en ef þú gerir það fáum mínútum síðar gæti þér orðið illa brátt í brók bremsufaramegin.

05.04.2014 09:46

Andlát síðustu myndvélar



921. Fyrir fáeinum dögum varð ég fyrir því óhappi að missa myndavélina mína á gólfið í strætó. Má alveg örugglega segja að sá dagur sem það gerðist hafi hennar allra, allra síðasti, því linsan festist svo kyrfilega að hún hefur verið eftir það að hálfu úti og að hálfu inni og ég náði með herkjum að tæma kortið áður en hún lokaði endanlega á öll frekari boðkipti okkar á milli.

Henni verður sem sagt ekki bjargað og mig bráðvantar þess vegna létta og meðfærilega brjóstvasamyndavél.

Það má svo sem líka segja að tjónið hafi kannski ekki verið svo ýkja mikið, því fyrirsjáanlegt var að ég þyrfti fljótlega að fara að líta eftir arftaka hennar. Hún hafði nefnilega þá þegar orðið fyrir einhverju hnjaski og það jafnvel nokkrum sinnum áður, því það var farin að skorta nokkuð upp á skýrleikann þegar aðdráttur og ýmis fínlegheit voru annars vegar.

Eftir svolitla skoðun á milligóðum (og millidýrum) myndavélum sem færu vel í vasa, sá ég að Canon PowerShot SX210 IS var á dúndurgóðu tilboði hjá Nýherja. Sú er 14 megapixla, með þriggja tommu skjá og aðdrátturinn er fjórtánfaldur, en ég leit mjög til síðarnefnda möguleikans sem afar nýtist vel í landslagsmyndum á fjallaferðum.

Ég hafði samband við vin minn Steingrím sem flest veit þegar myndavélar eru annars vegar og hann hafði auðvitað sínar skoðanir á málinu sem ætti ekki að koma nokkrum manni á óvart sem til þekkja.

Steingrímur vildi að sjálfsögðu að ég verslaði í BECO og það skiljanlega, því auðvitað eigum við Siglfirðingar að beina viðskiptum okkar til okkar manna. Hmmm. en svona í alvöru, þá sagði hann Nikon COOLPIX S5200 einfaldlega betri kost. Sú er 16 megapixla sem munar auðvitað um, er líka með þriggja tommu skjá, en aðdrátturinn er aðeins sexfaldur. Meira en gengur og gerist í svona litlum vélum, en samt ansi miklu minna en á Canonvélinni.

Svo bætti hann við; "En Leó, þú átt völina..........og kvölina".

Og mikið rétt, ég finn alveg hvernig valkvíðinn nagar mig að innan.

Eru annars nokkrar fleiri ábendingar?

02.04.2014 03:27

Ekki fara til Boston


920. Um helgina voru áríðandi skilaboð hengd upp á korktöfluna í kaffistofunni á mínum vinnustað. Þar voru áhugasamir beðnir um að hafa samband við formann starfsmannafélagsins vegna fyrirhugaðrar ferðar til Boston. Í fyrstu sá ég ekkert nema jákvætt við hugmyndina, (gaman þegar fólk gerir eitthvað skemmtilegt saman), en svo fór ég að velta málinu fyir mér frá ýmsum hliðum þess sem urðu æ fleiri eftir því sem ég hugsaði meira um það og þar kom að ég gat ekki lengur haldið aftur af orðum mínum.

Varla getur borgin talist taka vel á móti strætóbílstjórum frá Íslandi um þessar mundir, því á vögnum hennar getur að líta auglýsingar með áróðri gegn íslendingum þar sem fólk þar vestra er hvatt til þess að sniðganga íslenskar sjávarafurðir. En auðvitað verðum við að segja söguna alla og geta þess að sýnilega er ekki um að ræða óvild í garð hins norræna kynþáttar, heldur tengist áróðurinn hvalveiðum okkar og þar nam ég einmitt svolítið staðar í vangaveltum mínum, því hin öfgakennda hræsni kanans þykir mér alltaf vera með miklum ólíkindum þegar þau sjávarspendýr eru til umfjöllunar.


Þrátt fyrir að Bandaríkjamenn hafi upp úr 1970 sett lög sem bönnuðu hvalveiðar svo og alla verslun með hvalaafurðir í bandarískri lögsögu, drepa þeir (veiða ekki) ógrynni hvala á hverju einasta ári.

Hvernig gengur það upp?

Jú þeir veiða túnfisk í Kyrrahafi.

Og hvað kemur það hvalveiðum við.

Jú (aftur).

Túnfiskar og höfrungar lifa oft í mjög sérstöku sambýli. Enginn veit nákvæmlega af hverju þeir gera það, en það er túnfiskurinn sem fylgir höfrungunum en ekki öfugt. Og af því að höfrungarnir halda sig við yfirborð sjávar og blása þar, þá benda þeir þannig veiðimönnunum á hvar finna má túnfisktorfurnar neðar í sjónum. Þeir umkringja þá höfrungana með netum sínum og veiða túnfiskinn, en höfrungarnir drepast eða eru drepnir í leiðinni.

Í dag segja bandarísk yfirvöld að um 1000 dýr deyi árlega við veiðarnar sem margir telja að sé stórlega vanmetið, en tæknilega séð eru Bandaríkjamenn ekki beinlínis að stunda neinar hvalveiðar í þessu tilfelli.

Ekkert er nýtt af dýrunum, heldur er hræin einfaldlega skilin eftir í sjónum og drápin á höfrungunum eru álitinn nauðsynlegur fórnarkostnaður við túnfiskveiðarnar.

Minnir svolítið á að þegar óbreyttir borgarar falla í stríði er þetta orðalag "nauðsynlegur fórnarkostnaður" stundum notað.

Ansi ógeðfellt.!


Norðmenn, Rússar, Japanir, Danir (Grænlendingar og Færeyingar), Bandaríkjamenn (frumbyggjar í Alaska) stunda alvöru hvalveiðar.

Ætli Kaninn þori ekki á ráðast á stærri og öflugri þjóðir (sér auðvitað ekki bjálkann í sínu egin auga) og kýs frekar að berja á hinni agnarsmáu örþjóð lengst út í ballarhafi bara af því að hún liggur betur við höggi?

Rétt eins og stórir og illa innrættir strákar ráðast frekar á sér yngri og minni drengi og leggja þá í einelti, frekar en að appast upp á jafnoka sína.

Uppátækjasamir landar þeirra sjá svo bissnesljósið í módelinu og hafa sett á stofn fjölda félaga (sem eru þó miklu frekar rekin eins og hardcore bissnessfyrirtæki), markaðssetja þau með jákvæðri glansímynd þar sem velferð dýra á að vera höfð að leiðarljósi og græða vel á uppátækinu. Þannig sé ég þetta.

En í Ameríku eru það hetjur sem drepa fólk.


Bresku hvalfriðunarsamtökin Whale and Dolphin Conservation Society (WDCS) lögðu mjög hart að sér árið 2012 að koma í veg fyrir að fiskur frá HB Granda yrði seldur til íþróttafólks, starfsmanna og áhorfenda á Ólympíuleikunum undir því yfirskini að þeir vildu með því stuðla að verndun dýra í útrýmingarhættu og þvinga þannig íslendinga til hlýðni.

Ja hérna. Líklega eru þessi bretaskinn búnir að gleyma "Sunday, bloody, sunday".

Norðurameríska matvælafyrirtækið High Liner Foods sem er að mestu með starfsemi sína í BNA og Kanada, ætlar ekki eiga frekari viðskipti við HB Granda fyrr en það fyrirtæki slítur öll tengsl sín við hvalveiðar.

Spurning hvernig HB Grandi á að stjórna því hverjir kaupa og selja hlutbréf á frjálsum markaði.

Þessir "herramenn" bera auðvitað við veiðum á dýrum í útrýmingarhættu.

Kanadamenn hafa líka verið að veiða hvali þó í litlum mæli sé, en eru ekki aðilar að Alþjóða Hvalveiðiráðinu og eru því svolítið fyrir utan "lög og rétt". Skyldu þeir taka tillit til þeirra vísindalegu niðurstaðna sem eiga að vera grundvöllur að störfum þess?

Veit ekki, en vert væri að forvitnast meira um það mál.

Stjórnendur High Liner Foods hljóta að vera miklar tilfinningaverur sem láta tilfinningar sínar ráða gerðum sínum frekar en skynsemina. Stór spurning hvort þeir eru í raun þokkalega vel upplýstir eða láta kannski bara kúga sig til hlýðni vegna uppblásinna skoðana þess hluta almennings (og fiskkaupenda) sem hefur verið plataður upp úr skónum með auglýsingum vafasamra "verndarsamtaka"?

Vísindanefndir Alþjóðahvalveiðiráðsins og Norður-Atlantshafssjávarspendýraráðsins (NAMMCO) hafa staðfest að stofnar hrefnu og langreyðar eru báðir ágætlega stórir. Þetta eru þær tegundir sem Íslendingar nýta og hvorug þeirra er á válista Alþjóðlegu náttúruverndarsamtakanna (IUCN) flokkuð sem dýrategund sem ógn steðjar að.

Þau samtök sem marg ítrekað hafa gert og eru enn að gera atlögu að íslenskum efnahag lifa því aðeins á lyginni og málstaður þeirra er vondur.


Á síðasta ári voru liðin 20 ár liðin frá því norskir hvalveiðimenn unnu sigur í baráttunni við Grænfriðunga og "friðsamlegar" veiðar á hrefnu gátu hafist á ný.

Slagurinn varð mjög harður sumarið 1993 þegar Grænfriðungar hugðust stöðva tilraun Norðmanna til að endurvekja hvalveiðar sínar í atvinnuskyni. Einum hvalbáti var sökkt og hinn óbilandi baráttumaður fyrir rétti Norðmanna Steinar Bastesen tók sér hvalskutul í hönd, varð þjóðhetja í kjölfarið og var síðan kosinn á þing eftir slaginn. Það er skemmtilegt að segja frá því að hann tók gjarnan hvalskutulinn sem varð sigurtákn hans í "stríðinu" með sér inn í þingsali við mikinn fögnuð stuðningsmanna sinna.

Sannur víkingur hann Steinar Bastesen.

Þjóðin stóð þétt að baki sínum mönnum, jók neyslu sína á hvalkjöti og tryggði þannig hvalveiðimönnum sigurinn. Að lokum gáfust Grænfriðungar upp og Noregsdeild samtakanna lýsti því yfir að veiðar á hrefnu við Noregsstrendur væru sjálfbærar.


Hvalir éta gríðarlegt magn af ýmis konar fiskmeti. 5 milljónir tonna af uppsjávarfiski og bolfiski, 2,5 milljónir tonna af krabbadýrum og ógrynni af smokkfiski á ári hverju. Hrefnan er talinn skæðust í þoskstofninum, hnúfubakur í síld og loðnu. Hver veit svo nema þorskurinn sem Hafró týndi hér í eina tíð hafi að hluta til endað á sama stað og Jónas forðum? Þ.e. í hvalnum.

Við þurfum að geta stýrt stærð hvalastofna við landið til að jafnvægi haldist í fæðukeðjunni og nytjað hvali rétt eins og önnur sjávardýr, því friðun þeirra myndi þýða með tíð og tíma óhóflega fjölgun sem myndi leiða af sér mikinn samdrátt í fiskveiðum.

Nýlega var sýnd athyglisverð mynd í RÚV þar sem þeirri hugmynd var velt upp hvort skordýr væru svarið við ört vaxandi fjölgun og í leiðinni fæðuþörf mannkynsins á komandi árum.

Þá er bara spurningin hvort við viljum skordýr frekar en hvalkjöt á diskinn okkar. 


Ég skal viðurkenna að ég horfi stundum á myndbandið sem má sjá ef fylgt er slóðinni http://www.youtube.com/watch?v=2_mS9bLaqtk og finnst hreint ekkert slæmt við það sem þar ber fyrir augu. Mér finnst hryðjuverkamaðurinn Paul Watson og Talíbanasamtök hans Sea Shepheard eiginlega bara fá það sem þeir eiga skilið og eru búnir að leggja inn fyrir.

Mér finnst það líka forkastanlegt ábyrgðarleysi þegar menn á borð við Paul Watson manna skip sín með reynslulausum ævintýramönnum sem sumir hverjir hafa að öllum líkindum aldrei migið í saltan sjó áður en þeir sigla á vit ófriðarins. Þeir virðast (alla vega sumir hverjir) ekki vita svo ýkja mikið um málstaðinn, en virðast kunna ágætlega og utanbókar ýmsa frasa og kennisetningar sem æðsti presturinn hefur innrætt þeim.


En nei, ég ætla ekki að fara með starfsmannafélaginu til Boston og líklega á ég aldrei eftir að fara til BNA. Mér finnst eiginlega að það eigi enginn Íslendingur að ferðast til Boston um þessar mundir. Ekki af því að þar sé hið venjulega almúgafólk sé neitt öðru vísi eða á einhvern hátt síðra en annars staðar í heiminum.

Nei alls ekki, og margt af því er jafnvel betra en gengur og gerist. Það eru bara allir hinir rugludallarnir sem eru því miður svo mikið bæði leiðandi og ráðandi. Það má því orða það svo að það sé af pólitískum ástæðum sem ég vil sitja sem fastast á Íslandinu góða.

Og því er við að bæta að það er leitt til þess að vita að á Íslandi dansa nokkrar óþjóðlegar undirlægjur og Kvislingar villtan dans óvinum okkar til heiðurs.



30.03.2014 09:49

Bakhliðin á Hörpunni



919. B-hliðin á Hörpunni er ekkert síður flott en sú sem fram snýr, allir túrhestarnir taka endlaust myndir af alla daga, er þekkt sem eitt af einkennum miðbæjarins, hluti af ímynd Reykjavíkur og reyndar landsins alls. Í dag er mun minna ósætti um húsið og byggingu þess en var kring um hrunið og flestir geta samþykkt í dag að þetta sé hin flottasta bygging. Samt er alltaf stutt í hina landsbyggðarpólitísku frasa og hrepparíginn þegar ég heyrði einhvern tala um "bruðlið" í kring um Héðinsfjarðargöng á dögunum. Það hefði nú verið meira vit í Sundabraut.

En þið fenguð Hörpuna.!

 

Ég rölti fram Ingólfsgarðinn og skaut þessari.

24.03.2014 23:15

Í tilefni nýliðins Bolludags


918. Það þurfti bæði kjark, þor (að mínu mati) og líklega talsvert magn af fífldirfsku ásamt stórum skammti af kæruleysi til að láta þessa skrípamynd sjást á hinu óendanlega alneti allra þjóða (nema Norður-Kóreubúa). Kannski var ég líka svolítið bæði manaður (og spanaður) til þess arna, en þess utan verður auðvitað að heiðra og halda upp á hinn árlega Bolludag með öllum tiltækum ráðum (og dáð).

17.03.2014 09:57

Lítill flutningabíll með mikla flutningsgetu



917. Það er stundum haft á orði um ýmsar tegundir smábíla að þeir séu stærri að innan en utan. Auðvitað er þetta oftar en ekki sagt í léttu grínu og þá væntanlega helst af eigendum þeirra sem tala þá upp veg þeirra, getu og gagnsemi og gera heldur meira úr öllu saman en útlitið bendir til. Sennilega bera þessar línur vott um að sá sem þetta ritar er engin undantekning á reglunni því ég er bæði ánægður og upp með mér af mínum smáa en rýmisgóða, burðarmikla (þó ekki íburðar), ólseiga og notadrjúga "flutningabíl".

Þannig bar til að ég keypti eitt eurobretti af varningi af innflytjanda sem hafði ákveðið að leggja niður þann hluta starfseminar sem tiltekin vörulína tilheyrði. Haldin var heilmikil útsala þar sem ég mætti og verslaði í nokkra meðalstóra pappakassa. Þegar ég hafði þakkað fyrir mig og gekk til dyra, kallaði eigandinn á eftir mér.

"Viltu ekki bara taka andsk. brettið á fimmtíu þúsund kall".

Ég snarsnérist þá á hæli og áður en ég vissi af hafði ég svarað hátt og skýrt með afgerandi "Jú takki".

En þar sem ég var þá á leið til vinnu varð að samkomulagi að ég kæmi í hádeginu daginn eftir og gengi frá mínum málum.

Ég mætti nokkuð stundvíslega og hitti þá fyrir meðeiganda þess sem ég hafði átt viðskiptin við deginum áður og sá var greinilega vel upplýstur um málin.

"Komstu ekki með einhvern bíl með þér" spurði hann".

"Ég er á bíl" svaraði ég og bennti á Micruna.

"Ég meina sendibíl undir dótið" sagði hann og brosti til mín og það var eins og það örlaði aðeins fyrir vorkunsemi bæði í röddinni og brosinu. Maðurinn hafði greinilega verulegar efasemdir um þann hæfileika sem liggur að vísu nokkuð misvel fyrir mönnum og er stundum kölluð "rýmisgreind".

"Heldurðu að þetta fari ekki nokkuð langt í þennan" spurði ég á móti en maðurinn hló.

"Ég er líka á bíl og gæti kannski tekið eitthvað af þessu og skotist með þér".

Þetta var þá vinalegur karl og vel meinandi, en ég hafði ekki fleiri orð um pláss eða plássleysi og byrjaði að bera dótið út og raða í bílinn. Hann fór þá að bera með mér og fylgdist áhugasamur með hvernig raðaðist meðan lækkaði á brettinu en þéttist í bílnum. Þannig fór að lokum að ég hélt á síðasta kassanum í fanginu sem var í stærra lagi, en hann komst alls ekki inn. Það mál leystist þó með því að opna hann og raða innihaldinu sem voru margir litlir hvítir kassar í allar þær glufur sem fyrirfundust. Að lokum átti ég aðeins eftir að koma sjálfum mér inn sem hafðist með góðum vilja og nokkurri lagni, því ég hafði þurft að færa bílstjórasætið svo mikið fram að það lá við að ennið legðist á framrúðuna. Ég fann einnig út að ég gat alls ekki sett í bakkgír vegna plássleysis, en það kom reyndar ekki að sök að þessu sinni. Ég ók af stað og maðurinn sem hafði afgreitt mig og verið svo hjálplegur við lestunina, stóð eftir og horfði hugsandi á eftir bílnum og ökumanni hans fjarlægjast og hverfa síðan fyrir næsta horn.



15.03.2014 02:46

Umhleypingar

916. Vér Frónbúar munum eflaust verða seint þreyttir á að spá í veðrið, velta fyrir okkur hvenær það breytist næst, hvernig og hvað geti hugsanlega verið handan við hornið í þeim málaflokki. Við erum ýmsu vön og stundum höfum við leyft okkur að henda gaman að því að einn og sami dagurinn geti vel átt það til að sýna okkur sýnishorn að flestum þeim veðurafbrigðum sem á annað borð eiga það til að sýna sig hérna á skerinu.

Nokkuð sem gerist ekki alls staðar í henni veröld.

Í vikunni sem nú er senn liðin fengum við sem búum hérna á suðvesturhorninu svolítinn skammt af umhleypingum.




Dagur 1.

Síðustu dagana hafði tekið upp snjóinn sem síðast kom og það var orðið því næst sem autt.

Allt í einu en þó ekki aðlveg að óvörum fór að snjóa og þær voru svo sannarlega ekki af minni gerðinni flyksurnar sem svifu til jarðar og þöktu hana hvítu teppi á skammri stundu.

Að kvöldi hafði teppið þykknað það mikið að mun réttara orðalag yfir úrkomu dagsins var jafnfallinn snjór upp á einhverja tilgreinanlega þykkt samkvæmt viðeigandi mælieiningum.




Dagur 2.

Snjórinn síðan í gær var á hröðu undanhaldi, enda rigndi eins og enginn væri morgundagurinn. (Þó hann væri auðvitað tiltölulega skammt undan, - alla vega ef horft er til jarðsögulegra tímaviðmiðana).

Ég kom við í Bónus á Hrauninu í Hafnarfirði á leiðinni heim. Öðru megin við húsið eða þeim megin sem ég er vanur að leggja, var ekki mikið um nýtileg bílastæði eins og á stóð. Niðurfall hafði greinilega stíflast eða það hafði ekki undan flaumnum og svæðið ekki skótækt. Það mæta nebblega sárafáir í búðina á vöðlum. Allir voru því hinum megin og þar var algjört bílakraðak.




Dagur 3.

Það var næstum því eins og sumarið væri komið. Engin rigning lengur og allir búnir að gleyma að það hefði snjóað nokkuð að ráði þennan veturinn. Aðeins vantaði þó enn upp á græna, rauða, gula og bleika litinn í gróðrinum.

Þetta er nú meiri tíðin sögðu menn hver við annan og nutu veðurblíðunnar á stutterma.

07.03.2014 09:34

Borgarafundur um áfengismál




915. Margt var svo mikið öðruvísi hér í denn að það þarf að setja sig í sérstakar stellingar til að meðtaka það sem fyrir augu ber þegar grúskað er í gömlum blöðum. Ég rakst á greinina hér að neðan í Siglfirska kratablaðinu NEISTA frá 29 nóv. 1945.


Almennur borgarafundur um áfengismál var haldinn s.l. sunnudag. Að fundi þessum stóðu helztu félagssamtök hér í bæ. Ræður fluttu: Frú Þóra Jónsdóttir, Guðmundur Hannesson bæjarfógeti, frú Sigurbjörg Hólm, Einar Albertsson verkamaður, Hlöðver Sigurðsson skólastjóri og Jóhann Þorvaldsson kennari. Ennfremur: Jón Jóhannesson, Jóhann G. Möller og Gunnar Jóhannsson. Fundarstjóri var Pétur Björnsson og ritari Nils Ísaksson.

Eftirfarandi ályktanir voru gerðar á fundinum:

"Almennur Borgarafundur haldinn á Siglufirði 25. nóv. 1945, skorar á hin ýmsu félagssamtök í bænum að hefja samstarf um að vinna gegn áfengisneyzlu, meðal annars á eftirfarandi hátt:

1. Að sjá um, að áfengi sé eigi um hönd haft á skemmtunum, sem félögin standa að, eða ölvuðum mönnum leyfður inngangur.

2. Að félögin vinni að því, að meðlimir þeirra hafi ekki áfengi um hönd á opinberum skemmtistöðum.

3. Að félögin, hvert í sínu lagi, ræði áfengismálin á félagsfundum og hvetji meðlimi sína til að vinna gegn áfengisneyzlu. Jafnframt hafi félögin samstarf um þessi mál.

"Almennur borgarafundur haldinn á Siglufirði 25. nóv. 1945 lítur svo á, að brýna nauðsyn beri til að í öllum skólum landsins séu haldnir fræðandi og hvetjandi áminningarræður um nauðsyn bindindis og reglusemi nemenda."

"Almennur borgarafundur haldinn á Siglufirði 25. nóv. 1945 lítur svo á, að áfengisneyzla þjóðarinnar sé nú svo mikil, að stórkostleg menningar og fjárhagsleg hætta stafi af.

Fundurinn telur það algjörlega óhæft að mikill hluti tekna ríkisins sé ágóði af áfengissölu, og

skorar því á alþingi og ríkisstjórn að vinna að því í náinni framtíð, að íslenzka ríkið byggi ekki afkomu sína á slíkum tekjum."

"Almennur borgarafundur haldinn á Siglufirði 25. nóv. 1945, skorar á ríkisstjórnina að láta koma til framkvæmda lög um héraðabönn. Ennfremur lýsir fundurinn því yfir, að hann telur óhjákvæmilega nauðsyn að áfengisútsölu ríkisins á Siglufirði sé lokað yfir síldveiðitímann.

 

Svo mörg voru þau orð.

 

En mér þykir rétt að láta kauptaxtann frá sama ári og fundurinn var haldinn fylgja þessari upprifjun, svona rétt til að minna á að full ástæða var að hafa ráðdeild og sparsemi að leiðarljósi þegar hugað var að áfengiskaupum.



02.03.2014 03:37

Endurnar á Tjörninni og gestir þeirra

914. Um helgar á ég oft leið fram hjá Tjörninni í Reykjavík, ýmist að morgni eða kvöldi og freistast þá stundum til að draga myndavélina upp úr brjóstvasanum og smella nokkrum hnitmiðuðum af svæðinu, að þessu sinni undan sól.

-

Kyrrlátt og yfirvegað andrúmsloftið, hrifning viðstaddra (sem fæstir tala reyndar íslensku) á þessari friðsælu vin í miðri borginni, litir himinsins að kvöldi eða geislar sólarinnar sem gægjast yfir sjóndeildarhringinn að morgni, gleði mannfólksins sem blandast gleði fiðurfénaðarins sem þiggur sínar brauðgjafir með kvakandi þökkum, skautasvellið nánast við hliðina á heita affallinu í norðausturhorninu sem heldur vökinni við Iðnó ávallt opinni.

-

Allt þetta og miklu, miklu fleira skapar stemmingu sem fyrirfinnst hvergi annars staðar, a.m.k. ekki hérlendis og hefur mikið aðdráttarafl á þá sem vilja kynna sér svolítið sýnishorn af því hvernig Paradísarvist gæti verið.

-

Hér að neðan eru nokkar myndir af fiðruðum íbúum Tjarnarinnar og ófiðruðum gestum þeirra plús ein sem ég læt fljóta með og er af "seinni" turninum við Smáralind, en framkvæmdir við byggingu hans eru nú hafnar að nýju síðan staldrað var við nokkru eftir hrun..

















26.02.2014 08:46

Fyrir 100 árum

913. Árið 1914 eða fyrir réttum 100 árum mátti lesa eftirfarandi í blaðinu Ísafold undir fyrirsögninni "Pistlar úr sveit".


 


Um þetta leyti eru landsmenn byrjaðir að brjóta sér leið úr klóm bændasamfélagsins í átt til nútímans. Fólk í sveitum landsins að losna úr þess tíma þrælahaldi, þéttbýli að myndast víðar en í Reykjavík og sumir (meira að segja þingmenn) orðuðu það í fullri alvöru að réttast væri að banna síldveiðar til þess að bændum héldist á hjúum sínum.

22.02.2014 04:10

Amen eftir efninu


912. Skyldi það vera prestur sem á þessa skruggukerru? Eða er það kannski einhver víxlubiskupinn, biskupsritari eða jafnvel biskupinn sjálf(ur).

En hvernig sem eignarhaldinu er háttað, þá er bíllinn drulluflottur og númerið ekki síður.

Svo vildi ég láta þess getið svona rétt til að afsaka sjálfan mig og sáralitla "framlegð" mína hérna á síðunni undanfarið, að þær fáu stundir sem ég hef haft aflögu undanfarna daga, hef ég flestar notað til að endurskrifa gamla grein um hina goðsagnakenndu unglingahljómsveit HRÍM frá Siglufirði og mun hún væntanlega birtast á siglo.is um eða upp úr helginni.

Nafn:

Leó R. Ólason

Staðsetning:

Ýmist í Hafnarfirði eða á Siglufirði
Flettingar í dag: 128
Gestir í dag: 17
Flettingar í gær: 399
Gestir í gær: 82
Samtals flettingar: 933448
Samtals gestir: 214130
Tölur uppfærðar: 25.4.2014 02:58:49
clockhere

Tenglar